تخریب ساختمانی چیست ؟

تخریب ساختمان چیست ؟

در زمینه ساختار فیزیکی، تخریب ساختمان شامل تخریب انتخابی اجزای ساختمان به ویژه برای بازیافت مورد استفاده می‌باشد و مدیریت مواد دفعی می‌باشد. این مورد با تخریبی متفاوت است که در آن یک محل خاص با شدیدترین روش‌ها به طور کلی از ساختمان‌ها پاکسازی می‌گردد. تخریب به عنوان ساخت معکوس خوانده می‌شود. فرایند تخریب ساختمان‌ها، به عنوان یک فعالیت قدیمی مطرح است که با حوزه علمی در حال توسعه روش پایدار و سبز ساختمان ارتباط دارد. ساختمان‌ها همانند هرچیز دیگر چرخه حیاتی دارند. تخریب ساختمان بر استفاده از مواد به کار رفته در ساخت ساختمان در شرایطی مربوط است که دیگر نمی‌توان از ساختمان استفاده نمود.

هنگامی که ساختمان به پایان طول عمر مفید خود می‌رسد، معمولاً تخریب شده و در برخی از قسمت‌ها نگاه داشته می‌شود. انفجارهای ساختمانی و یا تخریب دیواره‌ها برخی از انواع سبک‌های تخریب هستند که نسبتاً ارزان قیمت بوده و روش پاکسازی محل برای ساختمان‌های ایجاد کرده و فراهم می‌سازند. از سویی دیگر این روش‌ها مقادیر زیادی مواد دفعی را ایجاد می‌نمایند. اجزاء در ساختمان‌های جدید هنوز هم ممکن است ارزشمند باشند و برخی مواقع ارزشمندتر از زمان ساخت ساختمان هستند. تخریب به ویژه برای برداشت آن چیزی است که معمولاً تحت عنوان مواد دفعی خوانده می‌شود و می‌توان از آن‌ها به عنوان مواد ساختمانی استفاده کرد.

روش های معمول تخریب

تخریب معمولاً به دو طبقه‌بندی تقسیم می‌شود که شامل ساختار و غیرساختار می‌باشد. تخریب غیرساختاری تحت عنوان ایجاد حالت نواری نرم خوانده می‌شود و از کاربرد غیرساختمانی، دستگاه‌ها، درب، پنجره و مواد تکمیل شده تشکیل شده است. استفاده مجدد از این انواع مواد معمول بوده و در بسیاری از موقعیت‌ها و محل‌ها بازار خاصی را به خود اختصاص داده است. تخریب ساختمانی شامل جداسازی اجزای ساختمانی یک ساختمان می‌باشد. معمولاً، این مورد تنها برای استفاده از مواد معدنی کم هزینه مانند آجرهای مورد استفاده، سنگ و چوب اضافی انجام می‌شود. در گذشته، ساختمان‌های سنگی را خراب نموده و از سنگ آن مجدداً استفاده می‌کردند.

همچنین دزدیدن سنگ‌ها از ساختمان‌هایی مرسوم بوده است که به طور کامل تخریب نشده بودند. این مورد مفهوم ادبی کلمه دیلاپیداتد می‌باشد. استفاده از آجر و سنگ آهک به طور خاص، سابقه طولانی در استفاده مجدد و بازیافت دارد و دلیل آن قابلیت دوام و تغییر رنگ آن‌ها در طول زمان می‌باشد.

اخیراً، افزایش شناخت و آگاهی زیست محیطی و همچنین آشنایی با روش‌های ساخت و ساز پایدار سبب شده است که محدوده گسترده‌ای از مواد ارزش تخریب ساختمانی را داشته باشند. مواد معمول مانند الوارهای مورد استفاده در ساختمان‌ها، بخشی از این بازار جدید در حال توسعه می‌باشند.

به همین ترتیب آمریکا، از تخریب ساختمان‌ها از جنبه‌های گوناگون استفاده نموده است. روش‌های ساخت و ساز انبارها، در میان ساختارهای پایه دیگر، معمولاً نسبتاً ساده است. آن‌ها معمولاً شامل مقادیر زیادی الوار بوده و از حداقل مواد چسبنده و مواد نهایی استفاده می‌نمایند. به علاوه، ساختمان‌ها اغلب مشخص هستند و فرایند تخریب چندین ساختمان بسیار ساده‌تر است. بسیاری از این انبارهای قدیمی، در دوره قبل از جنگ جهانی دوم ساخته شده‌اند و سن آن‌ها به زمانی می‌رسد که دیگر باید تخریب شوند. تخریب به دلیل فراوانی نیروی کار نظامی و دستیابی به مقادیر زیاد مواد باقی‌مانده بسیار مطلوب است.

بلایای طبیعی مانند طوفان، گردباد، سیلاب، سونامی و زمین لرزه، اغلب مقادیر زیادی مواد ساختمانی قابل استفاده را بر جای می‌گذارد. ساختمان‌هایی که بر جای مانده‌اند، اغلب تخریب می‌شوند تا مواد برای بازسازی منطقه تهیه شود.

انواع تخریب ساختمانی

عملیات تخریب در بسیاری از فعالیت‌های عمرانی و ساختمانی به عنوان اولین و حساس‌ترین بخش از عملیات اجرایی می‌باشد. متأسفانه طی سال‌های اخیر آمار حوادث صنعت ساختمان در کشور، نمایانگر آن است که تخریب‌های غیراصولی، تبعات و آسیب‌های جانی و مالی سنگینی را به همراه داشته است. به طور کلی حوادث ناشی از تخریب در سه مرحله قبل، حین و بعد از تخریب به وقوع می‌پیوندد. در این قسمت به اقداماتی که قبل از تخریب باید صورت بگیرد، پرداخته شده است.

به منظور تخریب یک بنا، می‌توان از روش‌های مختلفی (با توجه به وضعیت ساختمان ) استفاده کرد که این روش‌ها عبارتند از :

روش انفجار: استفاده از چاشنی‌های انفجاری در ساختمان‌های بزرگ، یکی از روش‌های تخریب به شمار می رود. این روش که باید با دقت و بعضاً با محاسبات لازم و همچنین اطلاع‌رسانی قبلی صورت گیرد، عموماً در محل‌های باز و نسبتاً وسیع صورت گرفته و از سرعت تخریب بالایی نیز برخوردار می‌باشد.

روش دستی: یکی از روش‌های معمول در تخریب ساختمان‌های نسبتاً کوچک، استفاده از روش گام به گام به صورت دستی (و از بالا به پایین) می‌باشد. در این روش دسته‌بندی مصالح و جداسازی آن ها امکان‌پذیر بوده و از سرعت کمتری نیز برخوردار می‌باشد، باید از افراد مجرب استفاده شود و رعایت نکات ایمنی بسیار حائز اهمیت است .

روش مکانیکی: معمولاً در ساختمان‌های بتنی مورد استفاده قرار می‌گیرد. در این روش به بخش‌های مقاوم ساختمان به وسیله ماشین‌آلاتی نظیر پیکور یا به وسیله گوی‌های سنگین ضربه واردشده تا محل مورد نظر تخریب گردد که عموماً با سروصدای زیاد همراه بوده و باید قبل از شروع عملیات، اطلاع‌رسانی به اهالی محل صورت گیرد.

مراحل تخریب

برای ساختمان هایی که تخریب آن شکلی برای ساختمان های اطراف نداشته باشد و یا اینکه در اطراف آن ساختمانی نباشد و یا مصالح آن مورد نیاز نباشد، از تخریب یا یک لودر استفاده می کنیم و ساختمان را بدون سبک سازی تخریب می کنیم و به وسیله کامیون نخاله ها را بار می زنیم. اما اگر مصالح آن مورد استفاده و دارا ی ارزش اقتصادی باشد، تخریب آن مهم است و باید طبق اصول تخریب شود.

همچنین در مواردی که ساختمان امکان صدمه برای ساختمان های اطراف داشته باشد :

مرحله اول :

قبل از تخریب یک ساختمان ابتدا باید به سازمان های ذیربط شامل سازمان آب، برق، گاز و تلفن اطلاع داد. بدین ترتیب سازمان های فوق اقدام به قطع آب، برق و گاز تا اطلاع ثانوی می کنند. مثلا شرکت گاز تازمانی که نفرات ساکن ساختمان شوند، (زمانی که اسناد تفکیک شده باشد و حداقل یک مصرف کننده در ساختمان باشد) قطع می کند.

چون برای مراحل مختلف ساختمان سازی به آب نیاز می باشد، با درخواست کنتور جدید، سازمان آب کنتوری در اختیار درخواست کننده قرار می دهد. همچنین در مورد برق نیز جون در ساختمان سازی ماشین آلات مختلف از قبیل ماشین آلات بتن ریزی یا بالابرها، با برق معمولی نمی توانند کار کنند و برای مثال نیاز به آمپراژ بالای ۵۰ و برق سه فاز دارند( در حالی که فیوز معمولی ۲۵ آمپر (تک فاز است)، بنابراین می بایست از دستگاه های دیزلی استفاده کنیم که ژنراتور تولید کننده برق دارد.

در مورد خطوط تلفن، لزومی ندارد که قطع شود و در زمان تخریب ساختمان سازی می توان از آن استفاده کرد. همچنین بعد از تخریب تغییر تعرفه ندارد.

مرحله دوم :

این مرحله مربوط به جمع آوری کلیه الحاقات از قبیل کابل برق و کولر و …

مرحله سوم :

مرحله سبک سازی است و در واقع به معنای سبک کردن پشت بام با برداشتن لایه های ایزولاسیون که با این کار حدود ۲۰ الی ۳۰ تن از وزن ساختمان کم می شود.

مرحله چهارم :

این مرحله جهت جمع آوری کلیه عناصر غیر باربر از قبیل درها، پنجره ها ، در آوردن شیشه ها و بازکردن پروفیل پنجره ها و … انجام می شود.

مرحله پنجم :

در این مرحله یک ساختمان داریم که نسبتا سبک بوده و فقط شامل سقف و اسکلت ساختمان می شود. حال می بایست بر عکس همان روشی که ساختمان را ساختیم، آن را تخریب کنیم. دیوارهای غیر سازه ای و پارتیشن ها می بایست تخریب شوند (دیوارهای ضخیم ولی در جهت تیرریزی، در واقع کلیه عناصری که بدون آن ها هم ساختمان پابرجاست.)

مرحله ششم :

در این مرحله ساختمانی، دیوارهای باربر و سقف داریم. اکنون شروع به تخریب سقف می کنیم به این ترتیب که مثلا برای سقف تیرچه بلوک، به وسیله کمپرسور جاهایی که بلوک ها قرار دارند را تخریب می کنیم و بعد از آن با تخریب ستون در در شناژهای افقی در طرف آن ها با طناب به وسیله کارگرهایی پایین می آورند. سقف ها را بدین صورت یکی یکی تخریب می کنیم.